Kategori: Makaleler

Bugün Staryazilim ile Ek fiilin soru şekli nedir arasında kapsamlı bir bağ kuruyor, konuyu farklı yönleriyle açıyoruz. Ek Fiilin Soru Şekli Nedir? Bir Dilbilgisi Kuralından Etik, Bilgi ve Varlık Sorusuna Bazen insanın karşısına son derece basit görünen bir soru çıkar: “Bu nedir?” Cümle kısa, kelimeler tanıdık, cevap sanki hazırdır. Fakat biraz durup düşündüğümüzde bu küçük sorunun arkasında çok daha büyük soruların saklandığını fark ederiz. “Nedir?” derken gerçekten bir şeyin ne olduğunu mu soruyoruz, yoksa ona verdiğimiz adı mı arıyoruz? “Doğru mudur?” dediğimizde gerçeği mi araştırıyoruz, yoksa yalnızca inandığımız şeyi onaylatmaya mı çalışıyoruz? “İyi midir?” sorusu ise artık bilginin sınırlarından çıkıp…

Woyax Deji Ne Malı? Ekonomik Tercihler Üzerinden Bir Marka Okuması Bir ürün satın alırken aslında sadece bir nesneye para vermeyiz. Bir tercihte bulunur, sınırlı kaynaklarımızı belirli bir amaç için kullanırız. Cebimizdeki para, zamanımız ve beklentilerimiz sınırlıdır. Bu nedenle her alışveriş kararı, farkında olsak da olmasak da bir ekonomik seçimdir. Bir telefon bataryası, şarj cihazı ya da powerbank alırken “Bu marka hangi ülkenin malı?”, “Kalitesi fiyatına değer mi?” veya “Daha pahalı bir alternatif yerine bunu seçersem ne kazanırım?” gibi sorular aslında ekonominin temel konularına dayanır. Woyax Deji markası da bu açıdan yalnızca bir elektronik aksesuar üreticisi olarak değil, küresel üretim zincirlerinin,…

Geçmişin izlerini takip ettiğimizde, bugün sıradan görünen bir ücretin, aslında toplumların nasıl değiştiğini, emeğin nasıl değer kazandığını ve ticaretin hangi yollarla dönüştüğünü anlatan uzun bir hikâyenin parçası olduğunu fark ederiz. Kargocular ne kadar alır? Sorunun ardındaki tarihsel hikâye “Kargocular ne kadar alır?” sorusu günümüzde çoğunlukla bir gönderinin fiyatını, bir çalışanın maaşını ya da bir teslimat hizmetinin maliyetini anlamaya yönelik görünür. Ancak bu sorunun arkasında daha geniş bir tarihsel süreç vardır. Bir paketin bir yerden başka bir yere ulaşması, yalnızca lojistik bir işlem değil; devletlerin örgütlenmesi, ticaret yollarının gelişmesi, teknolojik dönüşümler ve emeğin toplumsal konumu ile yakından bağlantılıdır. Geçmişi anlamak, bugünün…

Staryazilim ailesiyle yeniden buluşuyoruz; bu kez konu başlığımız Boru paftası nedir. Boru Paftası Nedir? Teknik Çizimlerin Görünmeyen Haritasını Anlamak Bir gün eski bir fabrikanın bakım bölümünde duran büyük bir rulo kâğıdı açtığınızı düşünün. Üzerinde birbirine bağlanan çizgiler, semboller, ölçüler ve küçük notlar var. İlk bakışta karmaşık bir karalama gibi görünebilir. Ancak o çizgilerin her biri aslında bir yapının damarlarını, bir tesisin çalışma düzenini ve yıllarca sorunsuz işlemesi beklenen sistemin yol haritasını anlatır. Belki yeni bir eve taşınırken “Bu borular nereden geçiyor?”, belki bir iş yerinde tadilat yapılırken “Buradaki hattın çapı kaç olmalı?” diye merak etmişsinizdir. İşte bu soruların cevabı çoğu…

Kütlenin Korunumu Kanunu Kaçıncı Sınıf? Fen Bilimlerinin En Temel Kurallarından Biri Üzerine Gerçekçi Bir Bakış Kimya denince birçok öğrencinin aklına ilk olarak formüller, semboller ve ezberlenmesi gereken uzun listeler geliyor. Oysa bilimin en güzel tarafı, aslında her şeyin bir mantığa dayanmasıdır. Kütlenin korunumu kanunu da tam olarak bu noktada karşımıza çıkar. Peki kütlenin korunumu kanunu kaçıncı sınıf? Bu soru basit görünse de eğitim sistemimizde bilimin nasıl öğretildiğine dair önemli ipuçları verir. Türkiye’de kütlenin korunumu kanunu genellikle 8. sınıf Fen Bilimleri dersi kapsamında öğretilir. Öğrenciler bu dönemde kimyasal tepkimeleri, atomların nasıl yeniden düzenlendiğini ve bir tepkimede toplam kütlenin neden değişmediğini öğrenmeye…

Kayseri’nin Sessiz Bir Gecesinde Cemşid el-Kâşi’yi Tanımak Merhaba Staryazilim okurları! Bugün sizlerle “Cemşid el-Kâşi kimdir” konusunu ele alacağız. Kayseri’de yaşadığım o soğuk kış gecesini hâlâ günlüğümün arasında saklarım. 25 yaşındaydım ve her zamanki gibi odamın küçük masasının başına oturmuş, gün içinde içimde birikenleri yazıyordum. Penceremin kenarında duran kahve soğumuş, dışarıda Erciyes’in karla kaplı görüntüsü sessizce geceye karışmıştı. O gün kendimi garip bir şekilde yorgun hissediyordum. Hayatın bazen insanın önüne koyduğu belirsizlikler beni fazlasıyla düşündürüyordu. Çabalarımın karşılığını alamadığımı düşündüğüm anlar oluyordu. Bir şeyler öğrenmek, kendimi geliştirmek ve geride anlamlı bir iz bırakmak istiyordum ama bazen bu isteklerim ulaşılmaz bir hayal gibi…

Ölen Bir Kişinin Kırkı Olur mu? (İzmir’de Bir Kahve Masasında Başlayan Uzun Düşünceler) İzmir’de yaşıyorsan bilirsin, hayatın kendisi bile bazen “ben ciddi bir şehir olacağım” deyip sonra sahilde gün batımına bakıp vazgeçer. İnsanlar burada hem çok rahat hem de içten içe fazla düşünceli. Ben de o karışımdanım: dışarıdan bakınca “boş yapıyor” gibi duran ama gece yatağa yatınca gün içinde söylenen üç cümlenin analizini yapan tiplerden. Geçen gün arkadaşlarla bir kahve muhabbetinde konu döndü dolaştı geldi: Ölen bir kişinin kırkı olur mu? Masada sessizlik oldu. Öyle derin bir sessizlik değil ama hani çay kaşığı bardağa fazla sert vurunca oluşan o kısa…

Kan Kaç Saatte Kurur? Ekonominin Kıtlık, Değer ve Seçimler Üzerinden Kanın Hikâyesi Bazen en sıradan görünen sorular, aslında insan hayatının en karmaşık dengelerini içinde taşır. “Kan kaç saatte kurur?” sorusu ilk bakışta yalnızca biyolojik bir merak gibi görünür. Ancak bu sorunun arkasında daha derin bir düşünce vardır: Bir kaynağın değeri nedir, ne zaman kaybedilir, nasıl korunur ve kaybın bedeli kim tarafından ödenir? Hayatın kendisi gibi ekonomi de sınırlı kaynaklarla sınırsız ihtiyaçlar arasında seçim yapma sanatıdır. Zaman, emek, sağlık, para ve hatta insan hayatını mümkün kılan biyolojik kaynaklar birer kıtlık problemi yaratır. Bir damla kanın pıhtılaşma sürecinden küresel sağlık sistemlerinin bütçe…

Değerli ziyaretçiler, Staryazilim ekibi bu yazısında “Sivas katmerinin içinde ne var” konusunu tüm yönleriyle aktarıyor. Sivas katmerinin içinde ne var? Gelenekten geleceğe uzanan bir tat yolculuğu Sivas katmerinin içinde ne var? sorusu ilk bakışta basit bir yemek merakından ibaret gibi görünüyor. Ama biraz durup düşündüğümde, bunun aslında çok daha derin bir kültür, alışkanlık ve hatta gelecek okuması olduğunu hissediyorum. Ankara’da yaşayan 28 yaşında, teknolojiyle iç içe, geleceği sürekli zihninde tartan biri olarak, bazen bir yemeğin bile hayatın gidişatına dair ipuçları taşıdığını düşünüyorum. Özellikle Sivas katmeri gibi köklü bir lezzet söz konusu olduğunda… Sivas katmerinin içinde ne var? Geleneksel tarifin temel…

C Simgesi Neyi İfade Eder? Siyaset Bilimi Perspektifinden Güç, İktidar ve Toplumsal Düzen Analizi Toplumsal hayatın içinde karşılaştığımız semboller, çoğu zaman yalnızca bir harf, işaret ya da görsel unsur değildir. Onlar, insanların nasıl örgütlendiğini, hangi değerlere inandığını ve hangi güç ilişkileri içinde yaşadığını anlatan siyasal göstergelere dönüşebilir. “C” simgesi de farklı bağlamlarda farklı anlamlar taşıyan, siyasal düşünce açısından incelendiğinde yalnızca bir karakter olmaktan çıkarak kurumlar, ideolojiler ve toplumsal düzen hakkında tartışmalar açabilen bir semboldür. Bir sembolün anlamını belirleyen şey sadece şekli değildir; onu kullanan toplum, tarihsel dönem ve siyasal aktörlerdir. Bir harf nasıl olur da iktidarın, yurttaşlığın veya ideolojik mücadelenin…