“Aman diyene ne kalkmaz?”: Güç, Sessizlik ve Siyasetin Görünmeyen Mantığı Bir yerde bir karar alınırken, kimlerin sesi duyuluyor ve kimler yalnızca içinden konuşmakla yetiniyor? Kalabalık bir toplantı odasında ya da bir meclis kürsüsünde değil, gündelik hayatın içinde, iş yerinde, sokakta, hatta evde bile aynı soru kendini tekrar ediyor: “Aman diyene ne kalkmaz?” Bu ifade, ilk bakışta bir deyim gibi görünse de siyaset bilimi açısından bakıldığında güç ilişkilerinin çıplak bir özetidir. Çünkü siyaset yalnızca devletin resmi kurumlarında değil, toplumsal yaşamın her katmanında işler. Kimin “aman” diyerek geri çekildiği, kimin ise bu geri çekilmeden güç devşirdiği meselesi, modern siyasal düzenin temel sorularından…

Sevgili okurlar, Staryazilim ekibi olarak bugün “Eski Türkçede vaka ne demek” konusunu sizlerle paylaşmaktan heyecan duyuyoruz. Eski Türkçede “vaka” ne demek? “Vaka” kelimesi bugün kulağa oldukça sıradan geliyor: haberlerde duyuyoruz, tıp metinlerinde görüyoruz, günlük dilde “bir vaka var” denildiğinde çoğu insanın aklına ya bir olay ya da bir sorun geliyor. Ama işin arka planına indiğimizde mesele hiç de bu kadar yüzeysel değil. Eski Türkçe denilen geniş tarihsel dil evreninde “vaka” aslında saf bir Türkçe kelime gibi davranmıyor. Tam tersine, dilin içine sonradan yerleşmiş, anlamını genişletmiş ve zamanla da bayağı “normalleşmiş” bir kavram olarak karşımıza çıkıyor. Şimdi açık konuşalım: Bu kelimeye…

Geçmişi anlamak, yalnızca felaketlerin ne zaman ve nasıl yaşandığını bilmek değil; insanlığın bu kırılma anlarına verdiği tepkilerin bugün nasıl bir bilgiye, bir kuruma ve hatta bir refleks kültürüne dönüştüğünü kavramaktır. Depremde altın saat ne anlama gelir? Tarihsel bir okuma Merhabalar! Staryazilim sayfasında bu kez Depremde altın saat ne anlama gelir üzerine odaklanıyoruz. “Depremde altın saat” ifadesi, afet sonrası hayatta kalma ihtimalinin en yüksek olduğu kritik zaman dilimini anlatır. Tıpta “golden hour” olarak bilinen bu kavram, travma sonrası ilk saat içinde yapılan doğru müdahalenin yaşam kurtarıcı etkisini ifade eder. Deprem bağlamında ise bu süre, enkaz altındaki kişilere ulaşmanın en yüksek başarı…

Acilde Göz Yıkama: Tarihsel Bir Perspektif Geçmişi anlamak, sadece olayların kronolojisini bilmekten öte, bugünün kararlarını ve uygulamalarını yorumlamada bize rehberlik eder. Modern acil tıp uygulamalarının temel taşlarından biri olan göz yıkama prosedürü de, uzun bir tarihsel gelişimin sonucudur ve bugünkü pratiği anlamak için tarihsel bağlamı gözden geçirmek önemlidir. İlk İzler: Antik Dönemde Göz Tedavisi Antik Mısır, Mezopotamya ve Yunan kaynakları, göz hastalıklarının tedavisinde su ve bitkisel çözeltilerin kullanımına işaret eder. Örneğin, Ebers Papirüsü’nde M.Ö. 1550 civarında göz enfeksiyonları için çeşitli bitkisel karışımların gözlere uygulanması önerilmiştir. Bu dönemde göz yıkama, modern acil göz yıkama kavramından farklı olarak daha çok tedavi edici…

Kar Ayakkabısı Hangi Hayvandır? Gerçek Anlamı ve Küresel Bakış Son zamanlarda özellikle doğa belgeselleri izleyenlerin ya da sosyal medyada yabancı içeriklere denk gelenlerin sıkça karşısına çıkan bir ifade var: “kar ayakkabısı”. İlk duyduğumda ben de Bursa’da arkadaş ortamında yanlış anlaşılmış bir çeviri sanmıştım. Hani bazen İngilizce bir kelime birebir çevrilince ortaya garip şeyler çıkıyor ya, tam öyle bir durum gibi geliyor insana. Ama işin aslı öyle değil. “Kar ayakkabısı hangi hayvandır?” sorusunun cevabı aslında tek bir hayvana çıkıyor: snowshoe hare, yani Türkçede daha doğru ifadeyle kar ayakkabısı tavşanı. Bilimsel adıyla Lepus americanus. Ama bu isim, bildiğimiz anlamda bir ayakkabıyı değil,…

Kütahya’da “Zere” Ne Demek? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Kavramın Toplumsal Yolculuğu Hoş geldiniz! Staryazilim olarak Acar ne demek Afyon ile ilgili detaylı ve düzenli bir anlatım hazırladık. Bir kelimenin anlamı çoğu zaman sözlükte yazan karşılıktan ibaret değildir. Özellikle yerel ağızlarda, taşra gündelikliğinde ya da bölgesel söylem pratiklerinde kelimeler; iktidar ilişkilerinin, aidiyet duygularının ve toplumsal hafızanın küçük ama güçlü taşıyıcılarına dönüşür. Kütahya’da “zere” ifadesi de bu türden bir dilsel işaret olarak ele alınabilir. Her ne kadar yerel kullanımda farklı bağlamlarda karşımıza çıksa da, bu kelimeyi yalnızca dilbilimsel bir merak konusu değil, aynı zamanda siyaset biliminin inceleme alanına giren bir toplumsal gösterge…

Giriş: KYK Üzerine Düşünürken Güç, Devlet ve Gençlik “KYK kaç TL olacak 2025?” sorusu ilk bakışta teknik bir bütçe sorusu gibi görünür. Ancak siyaset bilimi açısından bu soru, çok daha derin bir anlam taşır: devletin gençlik ile kurduğu ilişkinin, kaynak dağılımı üzerinden nasıl şekillendiğini ve bu ilişkinin hangi meşruiyet zemininde sürdüğünü anlamaya davet eder. Bir siyaset bilimi perspektifinden bakıldığında, KYK (Kredi ve Yurtlar Kurumu) yalnızca bir burs veya kredi dağıtım mekanizması değildir. Aynı zamanda devletin sosyal politika kapasitesini, yurttaşlık anlayışını ve ideolojik yönelimlerini yansıtan kurumsal bir yapıdır. 2025 yılı için KYK burs ve kredi miktarlarına dair kesin rakamlar henüz bütçe…