Helen Olmak Ne Demek? Gücün, Kimliğin ve Toplumsal Düzenin Kesişim Noktasında Bir Analiz
Bir siyaset bilimci için “Helen olmak” ifadesi yalnızca mitolojik bir çağrışım değil; iktidarın, toplumsal düzenin ve kimlik inşasının kesiştiği derin bir metafordur. Gücün nasıl üretildiği, kimler arasında paylaşıldığı ve hangi değerler üzerinden meşrulaştırıldığı soruları, bu kavram etrafında yeniden düşünülmeyi hak eder. Çünkü “Helen olmak”, tarihin ve ideolojinin kadın üzerinden kurduğu bir iktidar dilinin günümüze uzanan yankısıdır.
Mitolojiden Siyasete: Gücün Cinsiyeti
Antik Yunan’ın Helen’i, güzelliğiyle savaş başlatan, devletlerin kaderini değiştiren bir figür olarak anlatılır. Ancak bu anlatı, gücün kadın bedeni üzerinden nasıl dolaşıma sokulduğunun erken bir örneğidir. Erkek egemen iktidar, güzelliği bir silaha, kadınlığın varlığını ise bir meşruiyet aracına dönüştürmüştür. Bu noktada “Helen olmak”, kadın olmanın değil, sistemin kadına biçtiği stratejik rolün adıdır.
Peki modern siyaset arenasında Helen kimdir? Devletin vitrini mi, yoksa demokratik sürecin öznesi mi? Bu soru, bugünün siyasetinde hâlâ canlılığını koruyan bir güç ikilemini işaret eder: Erkekler için iktidar, bir strateji meselesiyken; kadınlar için genellikle katılım ve etkileşim odaklı bir süreçtir.
İktidar, Kurumlar ve Kadın Temsiliyeti
İktidar sadece bireylerin değil, kurumların da üretimidir. Parlamentolar, partiler, yargı organları veya medya; hepsi birer güç sahnesidir. Ancak bu sahnelerde kadınların temsiliyeti hâlâ sınırlıdır. “Helen olmak”, bu temsil açığının simgesel bir yansımasıdır: Kadın, genellikle sahnededir ama oyunun kurallarını belirleyemez.
Siyaset bilimi açısından bu durum, kurumsal ideoloji ile toplumsal cinsiyet arasındaki dengesizliğin doğrudan sonucudur. Kadınların siyasette “görünür” olması, onların iktidar sahibi olduğu anlamına gelmez. Çünkü görünürlük, çoğu zaman denetimin bir aracıdır. “Helen olmak” bu yüzden bazen var olmak kadar yok sayılmaktır.
Vatandaşlık ve Kimlik: Helen Olmak Bir Direniş mi?
Toplumsal düzende “Helen olmak”, çoğu zaman bir kimlik mücadelesidir. Kadınlar, vatandaşlık hakkını sadece oy kullanarak değil, gündelik yaşamın her alanında “söz hakkı” kazanarak inşa eder. Ancak bu süreçte onlara biçilen roller, ideolojik olarak sınırlandırılmıştır. Kadın, hem modernliğin hem de geleneğin taşıyıcısıdır; bu yüzden de iktidar için her zaman stratejik bir konumdadır.
Bu noktada şu soruyu sormak gerekir: Devlet, kadına özgürlük tanırken onu aynı anda kontrol etmiyor mu? Demokratik katılım, gerçekten eşitlikçi bir zemin mi, yoksa kurumsallaşmış bir yanılsama mı? “Helen olmak” bu çelişkiyi görünür kılar: Kadın, özgürleşirken denetlenir; konuşurken susturulur; temsil edilirken sınırlandırılır.
Erkek Stratejisi, Kadın Etkileşimi
Erkeklerin güç odaklı yaklaşımı, tarih boyunca siyaseti bir iktidar oyunu olarak kurmuştur. Kurallar, ittifaklar, çıkar dengeleri… Ancak kadınların politik varlığı, bu oyunu dönüştürmeye başlamıştır. Kadınlar siyaseti bir mücadele değil, bir etkileşim alanı olarak görür. Bu yaklaşım, sadece demokrasiye değil, toplumsal barışa da yeni bir dil kazandırır.
Bir siyaset bilimci açısından bu durum, iktidar paradigmasında sessiz bir devrimdir. Çünkü “Helen olmak”, artık edilgenliği değil, katılımın estetiğini temsil eder. Kadınlar sadece siyasete dahil olmuyor, siyaseti dönüştürüyor.
Sonuç: Helen Olmak, Siyasi Bir Bilinçtir
Bugün “Helen olmak”, bir kadın kimliğinden çok, bir siyasal bilinç durumudur. Gücün estetikle, ideolojinin kimlikle kesiştiği noktada, birey –özellikle kadın– toplumsal düzeni yeniden yorumlama gücünü bulur. “Helen olmak” bu anlamda ne bir mitolojik figürdür, ne de bir mağduriyet anlatısı; o, iktidarın aynasında kendini yeniden gören vatandaşın ta kendisidir.
Senin Helen’in kim? Hangi ideoloji seni biçimlendiriyor? Ve sen, toplumsal düzenin kurbanı mı yoksa kurucusu musun?
Belki de “Helen olmak”, tam da bu sorularla yüzleşmeyi göze alabilmektir.