Kategori: Makaleler

Bilişsel Gelişim Aşamaları Nelerdir? Farklı Yaklaşımlar ve Perspektifler Bilişsel gelişim, insanın düşünme, öğrenme, anlama ve problem çözme yeteneklerinin zaman içinde nasıl şekillendiğini inceleyen bir süreçtir. Ancak bu süreç, farklı bilimsel disiplinler ve teoriler ışığında çok farklı şekillerde yorumlanabilir. Benim gibi hem mühendislik hem de sosyal bilimlere ilgi duyan biri için bu kavram, çok sayıda farklı bakış açısını karşılaştırma fırsatı sunuyor. İşte, bilişsel gelişim aşamalarını anlamaya çalışırken iki farklı bakış açısının nasıl çatıştığını ve nasıl uyum sağladığını keşfetmeye çalışacağım. Bilişsel Gelişimi Analitik Bir Bakış Açısıyla Değerlendirmek: Piaget’in Aşamaları İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Bu işin matematiksel ve bilimsel bir temele dayandırılabilir olması…

Ağırın Eş Anlamlısı Nedir? Hayat, bazen olduğu gibi, bazen de çok daha karmaşık olabilir. Hani, bir kelimeyi anlamaya çalışırken, ne kadar da derin ve çok katmanlı olabildiğine şaşırırsınız ya, işte bugün de biraz bunun peşinden gideceğiz. Ankara’da yaşayan, 25 yaşında, ekonomi okumuş ve veriyle uğraşmayı seven biri olarak, kelimelerin taşıdığı anlamları düşünmek her zaman hoşuma gitmiştir. Hadi gelin, “ağır” kelimesinin eş anlamlılarına bakalım. Ama bu sefer bir parantez açalım: Bu hikâyede, sadece kelimelerin değil, onların hayatımıza nasıl dokunduğunun da izini süreceğiz. Ağır Kelimesinin Günlük Hayatımızdaki Yeri “Ağır” kelimesi, gündelik hayatımızda sıklıkla karşılaştığımız bir kelimedir. Bazen fiziksel olarak ağır bir şey…

Boğa Tutulması Ne Zaman? Toplumsal Yapılar Üzerinden Bir Analiz Bir Araştırmacının Samimi Girişi: Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Bir araştırmacı olarak, insanların toplumsal yapılar içinde nasıl şekillendiklerini, toplumun bireyler üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu hep merak etmişimdir. Bu yazı, bu merakla başladığım bir yolculuk olacak. Astrolojiye dair ilginç bir kavram olan “Boğa tutulması” ile toplumda var olan normların, cinsiyet rollerinin ve kültürel pratiklerin bireylerin yaşamlarını nasıl yönlendirdiğine dair derinlemesine bir bakış açısı sunmak istiyorum. Boğa tutulması, gökyüzündeki bir olay olabilir, ancak toplumsal bağlamda da benzer şekilde önemli etkiler yaratabileceği düşüncesindeyim. Bu yazının amacı, “Boğa tutulması” gibi astrolojik olayların, toplumsal yapılar…

Beyaz Kalem Kimin? Siyaset, Güç ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir İnceleme Güç, toplumsal düzenin temellerini atarken, zaman zaman görünmeyen ellerle şekillenir. Bu eller, kimlikler ve ideolojilerle yoğrulmuş, toplumsal yapılarla zenginleşmiştir. Bir siyaset bilimcisi olarak, bu görünmeyen elin neler olduğunu, iktidar ilişkilerinin nasıl işlediğini ve toplumun farklı kesimlerinin güç dinamiklerine nasıl yön verdiğini sürekli olarak sorguluyorum. Toplumlar, tarihsel süreçte belirli ideolojiler ve kurumlar aracılığıyla şekillenmiştir. Bu bağlamda, “Beyaz Kalem” kavramı üzerinden, iktidarın, toplumsal ilişkilerin ve bireysel katılımın ne kadar karmaşık bir etkileşim içinde olduğunu anlamak mümkündür. Beyaz kalem, adını sıklıkla sansür, kontrol, güç ve statü quo ile ilişkilendirilen bir sembolden alır.…

Bermuda Dini Nedir? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bir Psikoloğun Meraklı Girişi İnsanların inançları, dünyayı nasıl algıladıkları ve çevrelerine nasıl tepki verdikleriyle doğrudan ilişkilidir. Her birey, içsel bir anlam arayışıyla, çevresindeki dünyanın karmaşasını anlamaya çalışırken, bazen ruhsal ve psikolojik boşluklarını doldurmak için dini ya da manevi sistemlere yönelir. Bu arayış, bazen geleneksel inanç sistemleriyle sınırlı kalmaz, bazen de tamamen yeni ve farklı inanç biçimlerine yol açar. Son zamanlarda ilgi çeken ve merak uyandıran bir kavram ise “Bermuda dini”. Peki, Bermuda dini nedir ve psikolojik açıdan nasıl analiz edilebilir? İnsanların bu tür inanç sistemlerine yönelmesindeki motivasyonlar nelerdir? Bermuda Dini: Tanım ve Köken…

Giriş – Kültürlerin İzini Süzerken Bir Tatlıyı Düşlemek Soğuk bir kış akşamı düşünün — mutfağınızda hafif buharlar yükseliyor, pencerenin yer yer buğulandığını görüyorsunuz. Tezgâhta parlak sarı‑yeşil “meyvenin sert ve küt‑küt” dokusunu hissediyorsunuz: Ayva tatlısı’nın ana bileşeni, ayva. Fakat bu tarif, sadece lezzet değil; mevsimsellik, bilgi aktarımı, kuşaklar arası bağlar, toplumsal ritüeller ve kimlik oluşumu taşıyan bir kültür kutusudur. “Ayva tatlısı kaç dakikada pişer?” demek, aslında bir meyvenin nasıl dönüştüğü kadar — bir geleneğin, hafızanın, kültürün nasıl yoğrulduğunu deşmek demektir. Bu yazıda, ayva tatlısının pişirme süresi gibi pratik bir soruyu antropolojik bir mercekten ele alıyorum: Ritüeller, toplumsal bağlam, ekonomik koşullar, kültürel…

“Ananaslı İstiridye Macunu Cinsel Gücü Artırır mı?”: Felsefi Bir Sorun Üzerine Düşünceler Bir insan, özgür iradesiyle en özel ve en derin dürtülerine odaklanırken, bu dürtülerin kaynağına dair sürekli bir arayış içindedir. Cinsel güç, bu dürtülerin başında gelir ve tarih boyunca, bu konuda neredeyse her kültür kendi çözüm önerilerini geliştirmiştir. Peki, gerçekten de ananaslı istiridye macununun cinsel gücü artırma gibi bir gücü var mı? Bu tür iddialar, sadece popüler kültürün etkisiyle değil, aynı zamanda insanın sürekli olarak “doğa” ve “beden” ile olan ilişkisini anlamaya çalıştığı felsefi bir sorgulamanın ürünü olabilir. Felsefe, her zaman hakikate bir adım daha yaklaşma çabasıdır. Ontolojik, epistemolojik…

Gülhane Hattı Hümayunu Nerede Okundu? Kayseri’nin o sessiz akşamlarında bazen kendimi geçmişin izlerine kaptırırım. Geçmişin her köşe bucaklarına, kaybolmuş zamanlara, o eski seslere. Sonra birden bir soru gelir aklıma: Gülhane Hattı Hümayunu nerede okundu? Bu soruya takıldım bir gün. Çocukken babamın bana anlattığı Osmanlı tarihinden hatırladığım birkaç kırık dökük hikâye vardı; ama bir türlü o önemli günü, o büyük anı kafamda doğru şekilde canlandıramıyordum. İşte o anı bulma çabası, beni bambaşka bir dünyaya sürükledi. Bir Akşam Yolda ve Tarihin Ardında Bir akşam Kayseri’nin sakin sokaklarında yürürken, şehrin eski evlerinin arasında bir yere, aslında ne kadar önemli olduğunu bile bilmediğim bir…

Fransız Askısı Tekrar Yapılır mı? Günlük Hayatımdan Geçen Bir Merak Son zamanlarda “Fransız askısı tekrar yapılır mı?” sorusu etrafımda o kadar çok dönmeye başladı ki, bir gün işe giderken metrobüste bile bu cümleyi düşünürken buldum kendimi. Belki İstanbul’un o bitmeyen kalabalığı, belki de insanların yüzünde gördüğüm farklı ifadeler… Her birinin arkasında küçük bir hikâye olduğunu düşünmeden duramıyorum. Estetik yaptıran da var, hiç yaptırmayı düşünmeyen de; ama Fransız askısı denildiğinde herkesin bir fikri var. Ya da en azından bir sorusu. Geçmişten Bugüne Fransız Askısı Fransız askısı aslında yüzün daha gergin, toparlanmış ve genç görünmesi için yapılan, cerrahi olmayan bir işlemin adı.…

Bilim Üniversitesi Ücreti Nasıl Ödenir? Bir Genç Yetişkinin Deneyimleri Bilim Üniversitesi… Son yıllarda adı daha çok duyulmaya başlanan, prestijli bir eğitim kurumlarından biri. Tabi ki, üniversiteye giriş süreci, öğrencilerin hayatlarında dönüm noktalarından biri. Bir de, o üniversiteyi kazanmışsanız ve o okulun ücretini nasıl ödeyeceğiniz konusu, başlı başına bir mesele haline geliyor. Hangi ödeme seçenekleri var, nasıl kolayca halledilir? Eğer benim gibi ekonomi okumuş ve veriye dayalı düşünmeye alışmış birisiyseniz, bu sorular biraz daha kafa karıştırıcı olabilir. Hele de, üniversite ücretlerini ödeme noktasında izlenebilecek yolları araştırırken, hikâyenin içine biraz da kişisel deneyim katmak isterseniz, işler gerçekten ilginçleşiyor. Bilim Üniversitesi Ücreti Nasıl…